អំពីយើង
សារពីលោកជំទាវ អគ្គព្រះរាជអាជ្ញា
As the Prosecutor General to the Supreme Court, I am honored to lead a dedicated team of jurists and prosecutors committed to upholding justice and the rule of law in the Kingdom of Cambodia. Our General Prosecution Office plays a crucial role in ensuring that justice is served at the highest appellate level, and that the interests of the State and people are safeguarded in every case.
ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ យើងបានអនុវត្តកំណែទម្រង់សំខាន់ៗ ដើម្បីពង្រឹងសុចរិតភាពតុលាការ បង្កើនប្រសិទ្ធភាពនៃការចោទប្រកាន់ និងកែលម្អតម្លាភាព។ គេហទំព័រនេះគឺជាផ្នែកមួយនៃការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់យើងចំពោះភាពបើកចំហ—ជាវេទិកាមួយសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋដើម្បីស្វែងយល់ពីការងាររបស់យើង ទទួលបានធនធានច្បាប់ និងចូលរួមជាមួយការិយាល័យរបស់យើង។
We stand guided by the principles of Independence, Integrity, and Public Trust. Every action we take is in service of the law and the Cambodian people. I invite you to explore the information available here and learn more about how we are working to deliver fair justice for all.
ដោយក្តីគោរពរាប់អានពីនាងខ្ញុំ។
លោកជំទាវ ជា លាង
អគ្គព្រះរាជអាជ្ញា
ប្រវត្តិ និងការបង្កើត
- គ្រឹះនៃស្ថាប័នតុលាការទំនើប (ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០)៖ បន្ទាប់ពីការស្តារឡើងវិញនូវស្ថាប័នតុលាការរបស់កម្ពុជានៅឆ្នាំ១៩៩៣ ការិយាល័យអយ្យការត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅគ្រប់កម្រិតតុលាការ។ មហាអយ្យការអមតុលាការកំពូល – ឥឡូវនេះជា GPOSC – ត្រូវបានបង្កើតឡើងជាអាជ្ញាធរអយ្យការខ្ពស់បំផុតដើម្បីតំណាងរដ្ឋនៅក្នុងតុលាការកំពូល។
- ក្របខណ្ឌច្បាប់៖ ការបង្កើត GPOSC ត្រូវបានបញ្ជាក់ឡើងវិញ និងរៀបចំឡើងក្រោម ច្បាប់ស្តីពីការរៀបចំអង្គការតុលាការ (២០១៤) ដែលកំណត់ជាផ្លូវការនូវមហាអយ្យការអមតុលាការកំពូល។ ច្បាប់នេះគូសបញ្ជាក់ពីសមាសភាព និងមុខងារនៃការិយាល័យអយ្យការនៅគ្រប់កម្រិតតុលាការ រួមទាំងតុលាការកំពូលផងដែរ។ សូមមើលផងដែរ៖ ផ្នែកឯកសារយោង ដើម្បីទាញយកច្បាប់នេះ
- ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ៖ ក្នុងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ GPOSC បានរីកចម្រើន និងសម្របខ្លួន។ ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗរួមមាន៖ ការតែងតាំងលោកជំទាវ ជា អគ្គព្រះរាជអាជ្ញាស្រីដំបូង (លោកជំទាវ ជា លាង) ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ២០០០ ការចូលរួមរបស់ការិយាល័យក្នុង អង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញក្នុងតុលាការកម្ពុជា (ECCC) ក្នុងការកាត់ទោសឧក្រិដ្ឋកម្មខ្មែរក្រហម និងការអនុវត្តកំណែទម្រង់តុលាការក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ២០១០ ដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាព និងសុចរិតភាព។
- បច្ចុប្បន្ន៖ GPOSC ឥឡូវនេះដំណើរការជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌របស់កម្ពុជា ជាមួយនឹងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទំនើប និងអាណត្តិច្បាស់លាស់ក្នុងការត្រួតពិនិត្យការចោទប្រកាន់នៅកម្រិតខ្ពស់បំផុត។ ការបង្កើតរបស់វាឆ្លុះបញ្ចាំងពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់កម្ពុជាចំពោះសង្គមនីតិរដ្ឋក្រោយពីជម្លោះ ដោយកសាងទំនុកចិត្តលើស្ថាប័នច្បាប់ឡើងវិញតាមរយៈវិជ្ជាជីវៈ និងការអនុលោមតាមច្បាប់។
- ទិដ្ឋភាពដែលមើលឃើញ៖
ចក្ខុវិស័យ បេសកកម្ម និងតម្លៃស្នូល
ចក្ខុវិស័យ (Vision):
បេសកកម្ម (Mission):
តម្លៃស្នូល (Core Values):
- ឯករាជ្យភាព (Independence): យើងធ្វើសកម្មភាពដោយគ្មានឥទ្ធិពលមិនសមរម្យ រក្សាភាពមិនលំអៀងនៃការចោទប្រកាន់ជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃយុត្តិធម៌។
- យុត្តិធម៌ (Justice): ការប្តេជ្ញាចិត្តចំពោះភាពយុត្តិធម៌ សមធម៌ និងការអនុវត្តច្បាប់ជាប់លាប់នៅក្នុងរាល់សកម្មភាពរបស់យើង។
- សុចរិតភាព (Integrity): សមាជិកទាំងអស់នៃ GPOSC គោរពតាមស្តង់ដារសីលធម៌ខ្ពស់បំផុត ភាពស្មោះត្រង់ និងគណនេយ្យភាពនៅក្នុងគ្រប់ករណី និងការសម្រេចចិត្ត។
- តម្លាភាព (Transparency): យើងអនុវត្តកាតព្វកិច្ចរបស់យើងដោយបើកចំហតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន និងផ្តល់ព័ត៌មានដល់សាធារណជនដើម្បីកសាងទំនុកចិត្តលើប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌។
- ទំនុកចិត្តសាធារណៈ (Public Trust): យើងទទួលស្គាល់ថាអំណាចរបស់យើងត្រូវបានប្រគល់ឱ្យដោយប្រជាជន ការទទួលបាន និងការរក្សាទំនុកចិត្តសាធារណៈគឺសំខាន់បំផុតសម្រាប់ភាពស្របច្បាប់របស់យើង។
អាណត្តិច្បាប់ និងអាជ្ញាធរ
- មូលដ្ឋានរដ្ឋធម្មនុញ្ញ៖ ក្រោមរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ការចោទប្រកាន់គឺជាផ្នែកមួយនៃស្ថាប័នតុលាការ។ លោកជំទាវ អគ្គព្រះរាជអាជ្ញាអមតុលាការកំពូល ត្រូវបានតែងតាំងដោយព្រះរាជក្រឹត្យ តាមការស្នើសុំរបស់ឧត្តមក្រុមប្រឹក្សានៃអង្គចៅក្រម ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីគោលការណ៍រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃឯករាជ្យភាពតុលាការ។ (សូមមើលផងដែរ៖ ឯកសារយោង សម្រាប់អត្ថបទរដ្ឋធម្មនុញ្ញ)។
- ច្បាប់ស្តីពីអង្គការតុលាការ (២០១៤)៖ ច្បាប់ស្តីពីការរៀបចំអង្គការតុលាការ (២០១៤) បង្កើតជាផ្លូវការនូវមហាអយ្យការអមតុលាការកំពូល។ វាបានកំណត់រចនាសម្ព័ន្ធ៖ លោកជំទាវ អគ្គព្រះរាជអាជ្ញាដឹកនាំមហាអយ្យការ ដោយមានអគ្គព្រះរាជអាជ្ញារង និងព្រះរាជអាជ្ញាជួយ។ ច្បាប់នេះតម្រូវឱ្យតំណាងមហាអយ្យការ (លោកជំទាវ អគ្គព្រះរាជអាជ្ញា ឬតំណាង) ត្រូវមានវត្តមាននៅក្នុងសវនាការតុលាការកំពូលទាំងអស់ ដែលធានាថាផលប្រយោជន៍របស់រដ្ឋត្រូវបានតំណាង និងច្បាប់ត្រូវបានអនុវត្តជាឯកសណ្ឋាននៅកម្រិតបណ្តឹងឧទ្ធរណ៍ចុងក្រោយ។
- តួនាទី និងអំណាច៖ GPOSC មានអំណាចក្នុងការផ្តួចផ្តើម ឬឆ្លើយតបទៅនឹង បណ្តឹងឧទ្ធរណ៍ ក្នុងសំណុំរឿងព្រហ្មទណ្ឌនៅចំពោះមុខតុលាការកំពូល រួមទាំងបណ្តឹងឧទ្ធរណ៍ “ក្នុងផលប្រយោជន៍នៃច្បាប់” (ឧទាហរណ៍៖ ធានានូវការបកស្រាយច្បាប់ជាប់លាប់ ទោះបីជាគ្មានភាគីណាម្នាក់ប្តឹងឧទ្ធរណ៍ក៏ដោយ)។ នៅក្នុងសំណុំរឿងរដ្ឋប្បវេណីមួយចំនួន (ដូចជាសំណុំរឿងដែលពាក់ព័ន្ធនឹងផលប្រយោជន៍សាធារណៈ ឬភាគីរដ្ឋ) លោកជំទាវ អគ្គព្រះរាជអាជ្ញាក៏អាចចូលរួម ឬផ្តល់យោបល់ផងដែរ។ ការិយាល័យ មិនកាត់ក្តីសំណុំរឿងទេ (នោះជាតួនាទីរបស់ចៅក្រម) ប៉ុន្តែផ្តល់យោបល់ និងអនុសាសន៍ផ្នែកច្បាប់ដល់តុលាការ និងតស៊ូមតិសម្រាប់ការអនុវត្តច្បាប់ និងយុត្តិធម៌។
- ទំនាក់ទំនងជាមួយតុលាការកំពូល៖ GPOSC គឺជាស្ថាប័នដែលអមតុលាការកំពូល។ នេះមានន័យថាមហាអយ្យការធ្វើការជាមួយតុលាការក្នុងអំឡុងពេលដំណើរការសំណុំរឿង ប៉ុន្តែវានៅតែដាច់ដោយឡែកពីចៅក្រម។ ព្រះរាជអាជ្ញាពី GPOSC ផ្តល់អំណះអំណាង សំណើ ឬអនុសាសន៍នៅក្នុងតុលាការ ប៉ុន្តែការសម្រេចចិត្តចុងក្រោយត្រូវបានធ្វើឡើងដោយចៅក្រមតុលាការកំពូល។ ការបំបែកនេះធានានូវភាពមិនលំអៀងនៃស្ថាប័នតុលាការ ខណៈពេលដែលអនុញ្ញាតឱ្យការចោទប្រកាន់អនុវត្តកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួន។
- ទំនាក់ទំនងជាមួយក្រសួងយុត្តិធម៌៖ ផ្នែករដ្ឋបាល GPOSC សម្របសម្រួលជាមួយក្រសួងយុត្តិធម៌ស្តីពីការអនុវត្តគោលនយោបាយ ការបណ្តុះបណ្តាល និងធនធាន។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅក្នុងលក្ខខណ្ឌនៃការងារសំណុំរឿង និងការសម្រេចចិត្តផ្នែកច្បាប់ មហាអយ្យការអមតុលាការកំពូលដំណើរការដោយឯករាជ្យក្រោមច្បាប់។ ក្រសួងអាចជួយសម្រួលដល់ធនធាន និងការត្រួតពិនិត្យទូទៅ ប៉ុន្តែមិនអាចជ្រៀតជ្រែកក្នុងការសម្រេចចិត្តចោទប្រកាន់ជាក់លាក់ ឬដំណើរការតុលាការបានទេ។
- ឧត្តមក្រុមប្រឹក្សានៃអង្គចៅក្រម៖ លោកជំទាវ អគ្គព្រះរាជអាជ្ញា គឺជាសមាជិកនៃឧត្តមក្រុមប្រឹក្សានៃអង្គចៅក្រម (ស្ថាប័នត្រួតពិនិត្យចៅក្រម និងព្រះរាជអាជ្ញាទូទាំងប្រទេស)។ តាមរយៈតួនាទីនេះ GPOSC រួមចំណែកដល់ការសម្រេចចិត្តកម្រិតខ្ពស់លើការតែងតាំង វិន័យ និងគោលនយោបាយតុលាការទូលំទូលាយ ដោយពង្រឹងអាណត្តិរបស់ខ្លួនបន្ថែមទៀតនៅក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធអភិបាលកិច្ចតុលាការរបស់កម្ពុជា។